Tổng thống Mỹ 'làm xiếc' tại NATO

Ông Trump muốn lợi dụng tâm lý cảm thấy có lỗi và sợ bị bỏ rơi để buộc các đối tác phải nhượng bộ nhằm mang lại lợi ích cho Mỹ.
Loading...

Vừa đấm vừa xoa

Tổng thống Mỹ Donald Trump tới dự Hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Brussels (Bỉ) với tư thế của một "kẻ thù" trong mắt các nhà lãnh đạo châu Âu. Ông Trump đã có hàng loạt bước đi gây mâu thuẫn với các đồng minh bên kia Đại Tây Dương, từ chính sách thương mại cho tới những chỉ trích về chi tiêu quốc phòng, thậm chí hoài nghi vai trò của NATO.

Xuất hiện tại sự kiện lần này, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục cho thấy tính "khó lường" của mình khi liên tiếp tung ra các đòn tấn công "vừa đấm vừa xoa". Điển hình là những phát biểu của ông trong cuộc gặp với Thủ tướng Đức Angela Merkel bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO.

tong thong my lam xiec tai nato 112354305

Tổng thống Mỹ D. Trump (phải) gặp Thủ tướng Đức A. Merkel bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 11/7

Phát biểu với báo giới sau cuộc gặp với Thủ tướng Đức, Tổng thống Trump khẳng định có mối quan hệ tốt đẹp với cá nhân bà Merkel và nước Đức. Ông đánh giá cuộc gặp đã diễn ra tốt đẹp, đồng thời cho biết đã thảo luận về vấn đề chi tiêu quân sự, thương mại và đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc của Nga với Thủ tướng Merkel. Tổng thống Mỹ bày tỏ tin tưởng thương mại hai nước sẽ tiếp tục tăng trưởng.

Về phần mình, Thủ tướng Merkel khẳng định Washington và Berlin vẫn là đối tác tốt và mong muốn duy trì hợp tác trong tương lai. Bà cũng xác nhận đã thảo luận vấn đề di cư và tương lai của quan hệ thương mại song phương với Tổng thống Trump.

Những lời lẽ trên của Tổng thống Trump đã thay đổi 180 độ bởi ngay trước cuộc gặp, ông cáo buộc Đức trở thành "tù nhân" của các nguồn cung năng lượng từ Nga và chậm chạp trong việc tăng chi tiêu quốc phòng.

Đáp lại, nhà lãnh đạo Đức khẳng định Berlin độc lập trong các lựa chọn chính sách, nhấn mạnh "Đức đóng góp rất nhiều cho NATO, là quốc gia đóng góp số binh sĩ lớn thứ hai, và dành phần lớn nhất tiềm lực quân sự của mình cho NATO". Theo bà Merkel, việc Đức đến nay vẫn can dự quân sự mạnh mẽ tại Afghanistan đã chứng tỏ rằng nước này cũng đang bảo vệ lợi ích cho cả Mỹ.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas chỉ trích cáo buộc của Tổng thống Mỹ khi nói Đức là "tù nhân" của Nga. Phát biểu bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO, nhà ngoại giao Đức khẳng định Berlin "không phải là tù nhân của Moscow hay Washington", rằng Berlin là một trong số nhà bảo trợ cho một thế giới tự do. Ông Maas cũng cho biết Berlin có kế hoạch tăng 80% ngân sách cho quân sự vào năm 2024.

tong thong my lam xiec tai nato 112358471

Gây hấn với đồng minh Đức, Mỹ tỏ rõ dấu hiệu lo sợ trước dự án Nord Stream 2 của Nga

Ngay sau cuộc gặp "hòa nhã" với nhà lãnh đạo Đức, Tổng thống Trump thậm chí đã đề nghị các nước NATO tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 4% GDP, một con số đầy bất ngờ vì mục tiêu trước mắt của liên minh quân sự này mới chỉ là 2% mà vẫn còn 21 nước chưa "đạt chuẩn".

Tổng thống Bulgaria Rumen Radev phát biểu với với báo giới rằng Tổng thống Mỹ đã đề nghị các nước đồng minh NATO tăng mức chi tiêu quốc phòng lên 4% GDP. Tổng thống Radev nói: “Tổng thống Trump, người phát biểu trước, hôm nay nêu mức (chi tiêu cho quốc phòng) không chỉ là 2%, mà đặt một mức mới là 4%”. Thông tin này cũng đã được một quan chức Nhà Trắng xác nhận.

Lợi ích là tối thượng

Từ khi đắc cử đến nay, ông Trump luôn gay gắt chỉ trích các nước đồng minh NATO không công bằng khi dựa vào Mỹ để chi trả các hóa đơn về ngân sách quốc phòng của họ.

Hiện mới chỉ có 8 trong số 29 nước thành viên NATO đáp ứng mục tiêu chi tương đương 2% GDP cho hoạt động quốc phòng, bao gồm Mỹ, Anh, Hy Lạp, Ba Lan, Latvia, Estonia, Romania và Lítva. Mục tiêu này đã được đề ra từ hội nghị thượng đỉnh NATO tại xứ Wales năm 2014, và các nước đồng minh đã nhất trí hoàn thành mục tiêu trước năm 2024.
 

Trong khi đó, theo giới phân tích châu Âu, mối quan hệ giữa Tổng thống Mỹ và các đối tác châu Âu ngày càng tồi tệ, tới mức các trao đổi song phương gần như chỉ dừng lại ở mức lễ nghi.

Các cuộc tranh luận về chia sẻ gánh nặng tài chính đã luôn là một phần “tất yếu” của các hội nghị NATO. Khác chăng là ở chỗ Tổng thống Trump giờ đây gây sức ép cho các đối tác châu Âu nhiều hơn những gì các Tổng thống Mỹ tiền nhiệm từng làm.

Theo các chuyên gia Pháp, lý do là ở chỗ ông Trump không quan tâm tới liên minh xuyên Đại Tây Dương, và đe dọa về việc rút lại các cam kết đảm bảo an ninh cho châu Âu mà ông đưa ra hoàn toàn có thể trở thành sự thật. Châu Âu vẫn lệ thuộc khá nhiều vào các đảm bảo an ninh này, vì vậy họ không thể quá mạo hiểm và có thể sẽ tìm cách thỏa mãn những yêu cầu mà ông Trump đưa ra.

tong thong my lam xiec tai nato 1202889

Binh sĩ và vũ khí Mỹ trong thành phần NATO đồn trú tại châu Âu

Tuy nhiên, giới phân tích phương Tây đều thừa nhận rằng ông Trump cũng có lý và châu Âu cần phải chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng, bởi các chính quyền của Mỹ từ sau những năm 1950 đều đã liên tục đưa ra yêu cầu này đối với các đối tác châu Âu của mình.

Phản ứng của châu Âu trước những lời phàn nàn và chỉ trích của Trump về chi tiêu không hề tác động đến cách chính quyền tại Mỹ đối xử với các đồng minh. Các nước châu Âu đã có những nỗ lực nhất định nhằm giải quyết những chỉ trích của ông Trump.

Thực tế, 27 trong tổng số 28 thành viên NATO đang triển khai các kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng. Ngoài 8 nước hoàn thành chỉ tiêu trong năm nay, 16 quốc gia khác đã có lộ trình hoàn tất mục tiêu vào năm 2024.

tong thong my lam xiec tai nato 1205347

Chi tiêu quân sự chỉ là cái cớ để Mỹ ép các đồng minh phải nhượng bộ hàng loạt vấn đề khác, trong đó có thương mại?

Theo giới phân tích châu Âu, thực tế thì Tổng thống Trump chưa muốn giải quyết triệt để vấn đề chia sẻ gánh nặng tài chính ở thời điểm này. Trái lại, ông muốn lợi dụng tâm lý cảm thấy có lỗi của châu Âu khi chưa chi tiêu cho quốc phòng một cách hợp lý, cũng như những lo ngại về việc bị Mỹ bỏ rơi để buộc các đối tác phải nhượng bộ trong vấn đề khác mà ông thực sự quan tâm: giảm thâm hụt ngân sách cho nước Mỹ.

Đã có những đồn đoán cho rằng nhiều khả năng Tổng thống Trump sẽ đưa ra một giao kèo về việc tiếp tục đảm bảo an ninh cho châu Âu với điều kiện là những nhượng bộ kinh tế từ châu Âu.

Thương mại được cho là mối ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Trump, nên ông chỉ quan tâm nếu sự bảo đảm an ninh cho châu Âu đem lại những “lợi nhuận” thực sự cho Mỹ. Có lẽ cũng không quá khi cho rằng những lời chỉ trích và phàn nàn về châu Âu mà ông Trump liên tục đưa ra sẽ chưa chấm dứt chừng nào Mỹ vẫn chịu thâm hụt thương mại với châu Âu.

Loading...

Tác giả bài viết: Bảo Minh

Nguồn tin: Báo Đất Việt